Dotacje, fundusze UE. Dopłaty bezpośrednie z ARiMR.

 Pobierasz dopłaty? Musisz przeczytać ten artykuł!
Wzajemna zgodność (z ang.: cross-compliance), która będzie obowiązywała od 2009 roku w zakresie ochrony środowiska, dobrej kultury rolnej, identyfikacji i rejestracji zwierząt wymaga przestrzegania przez rolników na całym obszarze swojego gospodarstwa ściśle określonych wymogów i norm. Nieprzestrzeganie wymogów może od 2009 roku skutkować obniżeniem płatności. Poniższy materiał zawiera wszystkie niezbędne informacje oraz wystarczającą wiedzę na temat wymogów, których przestrzeganie będzie kontrolowane od przyszłego roku przez ARiMR i Inspekcję Weterynaryjną.

System Wzajemnej Zgodności – SWZ (ang. cross-compliance) jest instrumentem Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) i polega na uzależnieniu płatności bezpośrednich oraz płatności w ramach zrównoważonego gospodarowania na gruntach rolnych i leśnych (działania rolnośrodowiskowe, ONW, zalesianie gruntów rolnych) od konieczności spełnienia przez rolników określonych w przepisach krajowych i UE szeregu norm dotyczących zarządzania w całym gospodarstwie rolnym.

Na beneficjentach tych płatności spoczywa obowiązek utrzymania całego gospodarstwa rolnego w dobrym stanie, utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej oraz obowiązek utrzymania powierzchni trwałych użytków zielonych na odpowiednim niezmienionym poziomie.

W przyszłym roku kontrolerzy będą sprawdzać wymogi w ramach tzw. Obszaru A, tzn. będą weryfikować czy rolnik przestrzega przepisów dotyczących:

• identyfikacji i rejestracji zwierząt,

• ochrony dzikiego ptactwa,

• ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne,

• przestrzegania zasad stosowania osadów ściekowych w rolnictwie,

• ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, - wykonywania zbiegów ochrony roślin i używania innych niebezpiecznych substancji w sposób nie zagrażający środowisku.

Kolejne kryteria dotyczące zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt, zgłaszania niektórych chorób zwierząt, zdrowotności roślin wejdą w życie od 2011 roku. Wymagania dotyczące dobrostanu zwierząt, zgodnie z decyzją podjętą na ostatniej radzie ministrów ds. rolnictwa UE, zostały przesunięte o dwa lata i zaczną obowiązywać od 2013 roku.

„Wymogi wzajemnej zgodności” (z ang. cross compliance), które wejdą w życie od 1 stycznia 2009 roku będą obowiązywać rolników, ubiegających się o:

• płatności bezpośrednie do gruntów rolnych;

• dopłaty ONW;

• płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego;

• płatności z tytułu zalesiania gruntów.

Od momentu złożenia wniosku, rolnicy będą zobowiązani do przestrzegania kryteriów dobrej kultury rolnej, ochrony środowiska oraz identyfikacji i rejestracji zwierząt w gospodarstwie rolnym przez cały rok kalendarzowy.

Będą również zobowiązani do umożliwienia przeprowadzenia kontroli na miejscu na terenie gospodarstwa przez upoważnionych urzędników.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) będzie odpowiedzialna za kontrole wymogów wzajemnej zgodności w zakresie spełniania przez rolnika wymagań dobrej kultury rolnej oraz ochrony środowiska naturalnego. Natomiast za kontrole wzajemnej zgodności w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt będzie odpowiedzialna Inspekcja Weterynaryjna.

Trzeba wyjaśnić, że wymogi wzajemnej zgodności nakładające na rolników prowadzących gospodarstwa obowiązek przestrzegania zasad dobrej kutury rolnej i zarządzania gospodarstwem rolnym w sposób, który nie stwarza zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska naturalnego, zostały uregulowane w polskim prawodawstwie. Nowością jest natomiast to, że od przyszłego roku rolnika, który złożył wniosek w ARiMR o przyznanie jednej z wymienionych wyżej płatności, może odwiedzić kontroler, aby sprawdzić czy w gospodarstwie przestrzegane są wymogi wzajemnej zgodności. Każda stwierdzona niezgodność będzie oceniana pod kątem dotkliwości, zasięgu, trwałości i ewentualnej powtarzalności niezgodności. Kontrolerzy w pierwszej kolejności będą musieli ocenić, czy stwierdzona niezgodność z wymogami wynika z nieumyślnego działania rolnika (zaniedbanie), czy też jest umyślnym działaniem.

W przypadku, gdy stwierdzona niezgodność będzie wynikała z zaniedbań rolnika, obniżka płatności wyniesie 3% całkowitej kwoty płatności bezpośrednich. Na podstawie raportu z kontroli może być wydana decyzja o obniżeniu skali potrącenia do 1% lub podwyższeniu do 5% całkowitej kwoty. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest odstąpienie od nałożenia sankcji finansowych.

Natomiast w przypadkach, gdy kontrolerzy stwierdzą powtarzające się niezgodności, nałożona sankcja będzie trzykrotnie wyższa, ale nie może przekroczyć 15% całkowitej kwoty płatności bezpośrednich (procent potrącenia zostanie pomnożony przez trzy).

W tych przypadkach, gdy kontrolerzy stwierdzą, że rolnik celowo dopuścił w swoim gospodarstwie do niezgodności z zasadami cross compliance, nałożona sankcja będzie obniżała kwotę należnej płatności obszarowej o 20%. W takich przypadkach ARiMR może, na podstawie oceny zawartej w protokole z czynności kontrolnych, wydać decyzję o obniżeniu nakładanych sankcji do poziomu 15% płatności lub, w drastycznych przypadkach, może całkowicie pozbawić rolnika dopłat.

 Co to jest Wzajemna Zgodność? 

Reforma Wspólnej Polityki Rolnej z 2003 roku zasadniczo zmieniła sposób wsparcia rolnictwa w Unii Europejskiej. Wprowadzono tzw. Płatność Jednolitą (SPS), która zastąpiła większość dotychczasowych płatności bezpośrednich, specyficznych dla poszczególnych rodzajów produkcji rolnej. Płatność SPS wprowadziły kraje U –15. Nowe państwa członkowskie stosują uproszczony system płatności bezpośrednich. Komisja Europejska wyraziła zgodę, aby Polska stosowała uproszczony system do 2012 r.

Płatność jednolita SPS, która mamy wprowadzać stopniowo od 2013 r. jest oddzielona od struktury i wielkości produkcji (decoupled).Daje to rolnikowi wolny wybór w produkowaniu tego, czego potrzebuje rynek, jednocześnie zapewniając mu niezbędny poziom dochodów. Otrzymanie tej płatności nie jest już zatem związane z prowadzeniem określonej produkcji, ale zostało uzależnione od spełnienia przez rolników szeregu wymagań dotyczących:

• utrzymania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa w Dobrej Kulturze Rolnej zgodnej z ochroną środowiska (Good Agricultural and Enviromental Conditions – GAEC) określonych w załączniku IV do rozporządzenia Rady nr 1782/2003 - obowiązuje od 2004 r.

• podstawowych wymogów z zakresu zarządzania (Statutory Management Requirements – SMR) określonych w załączniku III do rozporządzenia Rady nr 1782/2003.

Powyższe wymogi składają się na jeden mechanizm noszący wspólną nazwę zasady Wzajemnej Zgodności (ang. cross-compliance). Zasada Wzajemnej Zgodności oznacza powiązanie wysokości uzyskiwanych płatności bezpośrednich ze spełnianiem przez beneficjentów określonych wymogów.

Wymogi te zostały podzielone na trzy obszary.

Obszar A, który obejmuje:

• Identyfikację i rejestrację zwierząt,
• Zagadnienia ochrony środowiska naturalnego

Obszar B, obejmujący:

• Zdrowie publiczne,
• Zdrowie zwierząt, zgłaszanie niektórych chorób,
• Zdrowotność roślin

Obszar C, w którym zawiera się:

•  Dobrostan zwierząt

W państwach UE-15 system kontroli przestrzegania wymogów Wzajemnej Zgodności był wdrażany stopniowo począwszy od 2005 roku. Rok 2007 był pierwszym rokiem, w którym rolników z państw UE-15 kontrolowano pod kątem wypełniania wszystkich wymogów Wzajemnej Zgodności.

Wymogi Wzajemnej Zgodności dotyczące zarządzania gospodarstwem nie są nowymi przepisami uchwalonymi dla celów reformy WPR, gdyż obowiązki, których spełnienie zakłada ta zasada, zostały już wdrożone w krajowym prawodawstwie. Stosowanie się do tych przepisów jest obecnie obowiązkowe dla wszystkich gospodarstw.Nowym elementem jest jedynie powiązanie przyznawania płatności bezpośrednich z przestrzeganiem tych przepisów.

W państwach członkowskich, które przystąpiły do wspólnoty 1 maja 2004 r. (nowe państwa członkowskie), mechanizm ten jest dotychczas ograniczony do kontroli przestrzegania utrzymywania gruntów w Dobrej Kulturze Rolnej.  

Od kiedy wzajemna zgodność będzie obowiązywać w Polsce?

W nowych państwach członkowskich, w tym w Polsce, wymogi Wzajemnej Zgodności będą wdrażane stopniowo. W Polsce od 1 stycznia 2009 roku zaczną obowiązywać wymogi z obszaru A, natomiast wymogi z obszaru B i C zgodnie z aktualnym stanem prawnym wdrażane będą od początku 2011 roku. Polska w ramach Przeglądu WPR Health Check wnioskuje, aby obszar C wdrożyć od 2013 r. 

Przedmiotowa informacja dotyczy wymogów według stanu prawnego na dzień 1 sierpnia 2008r. 

Pobierz broszurą przygotowaną przez ARiMR (34 strony, plik pdf)

Zobacz prezentację przyg. przez Dep. Płatności Bezpośrednich MRiRW

Obszary wymagań i etapy wdrażania

Obszar A (1 stycznia 2009 r.) – (zestawienie wymogów i dyrektyw)
1. Zagadnienia ochrony środowiska naturalnego
Akt prawa unijnego	Wymóg
Dyrektywa 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. U. UE L 103 z 25.04.1979)	Wymóg 1: Ochrona dzikiego ptactwa zobacz .pdf 200 KB
Dyrektywa 80/68/EWG z dnia 17 grudnia 1979 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne (Dz. U. UE L 020 z 26.01.1980)	Wymóg 2: Ochrona wód podziemnych przed skażeniem substancjami niebezpiecznymi zobacz .pdf 146 KB
Dyrektywa 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie (Dz. U. UE L 181 z 04.07.1986)	Wymóg 3: Zasady stosowania osadów ściekowych w rolnictwie zobacz .pdf 190 KB
Dyrektywa 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. U. UE dyrektywa 375 z 31.12.1991)	Wymóg 4: Ochrona wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego zobacz .pdf 195 KB
Dyrektywa 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. U. UE L 206 z 27.07.1992)	Wymóg 5: Ochrona dzikiej fauny i flory zobacz .pdf 200 KB
Identyfikacja i rejestracja zwierząt
Akt prawa unijnego	Wymóg
Dyrektywa Rady 92/102/EWG z dnia 27 listopada 1992 r. w sprawie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. WE nr L 355, z 05.12.1992 r.) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2629/97 z dnia 29 grudnia 1997 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 820/97 w zakresie kolczyków, rejestrów i paszportów w ramach systemu identyfikacji i rejestracji bydła (Dz.U. WE nr L 354, z 30.12.1997 r.) Rozporządzenie (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U. WE nr L 204, z 11.08.2000 r.) Rozporządzenie Rady (WE) nr 21/2004 z dnia 17 grudnia 2003 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji zwierząt z gatunku owiec lub kóz i zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 1782/2003 i Dyrektywy 92/102/EWG i 64/432/EWG (Dz.U. L 5, z 9.01.2004 r.).	Wymóg 6÷8a: Identyfikacja i rejestracja zwierząt zobacz .pdf 184 KB

Obszar B (1 stycznia 2011 r.)
Zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt, zgłaszanie niektórych chorób oraz zdrowotność roślin
Akt prawa unijnego	Wymóg
Dyrektywa Rady z dnia 15 lipca 1991 roku nr 91/414/EWG dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin. (Dz.U. WE L 230, z 19.08.1991 r.)	Wymóg 9: Zdrowotność roślin
Dyrektywa 96/22/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. dotycząca zakazu stosowania w gospodarstwach hodowlanych niektórych związków o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym i ß-agonistycznym i uchylająca dyrektywy 81/602/EWG, 88/146/EWG oraz 88/299/EWG (Dz. U. UE L 125 z 23.05.1996)	Wymóg 10: Zakaz stosowania związków o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym i beta-agonistycznym
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. WE nr L 31, z 01.12.2002 r.)	Wymóg 11: Bezpieczeństwo żywności i pasz
Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające przepisy dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (Dz.U. WE nr L 147, z 31.05.2001 r.)	Wymóg12: Zapobieganie, kontrola i zwalczanie niektórych przenośnych encefalopatii
Dyrektywa Rady 85/511/EWG z dnia 18 listopada 1985 r. wprowadzająca wspólnotowe środki zwalczania pryszczycy (Dz.U. WE nr L 315, z 26.11.1985 r.) Dyrektywa Rady 92/119/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r. wprowadzająca ogólne wspólnotowe środki zwalczania niektórych chorób zwierząt i szczególne środki odnoszące się do choroby pęcherzykowej świń (Dz.U. WE nr L 62, z 15.03.1993 r.) Dyrektywa Rady 2000/75/WE z dnia 20 listopada 2000 r. ustanawiająca przepisy szczególne odnośnie do kontroli i zwalczania choroby niebieskiego języka (Dz.U. WE nr L 327, z 22.12.2000 r.)	Wymóg 13÷15: Zgłaszanie chorób zakaźnych zwierząt
Obszar C (1 stycznia 2011 r.*)
Dobrostan zwierząt
Akt prawa unijnego	Wymóg
Dyrektywa 91/629/EWG z dnia 19 listopada 1991 r. ustanawiająca minimalne normy ochrony cieląt (Dz. U. WE L 340 z 11.12.1991) Dyrektywa 91/630/EWG z dnia 19 listopada 1991 r. określająca minimalne normy ochrony świń (Dz. U. WE L 340 z 11.12.1991) Dyrektywa 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotycząca ochrony zwierząt gospodarskich (Dz. U. WE L 221 z 08.08.1998)	Wymóg 16÷18: - minimalne normy ochrony cieląt - minimalne normy ochrony świń - ochrona zwierząt gospodarskich.

* Polska w ramach Przeglądu WPR Health Check wnioskuje, aby obszar C wdrożyć od 2013 r.

Czy gospodarstwa, w których nie będą spełnione wymogi Wzajemnej Zgodności będą podlegać sankcjom?

W przypadku nieprzestrzegania wymagań, płatności bezpośrednie są redukowane proporcjonalnie do naruszeń. Wymiar sankcji za nieprzestrzeganie wymogów podstawowych będzie uzależniony od wielu czynników. Podstawowe rozróżnienie to niezgodność z przepisami wynikająca z:

•  zaniedbania rolnika (nieumyślność),
• winy rolnika.

Ponadto przy określaniu wymiaru sankcji będą brane pod uwagę takie elementy jak:

• powtarzalność,
• zasięg,
• dotkliwość,
• trwałość.

W przypadku, gdy stwierdzona niezgodność wyniknie z zaniedbania ze strony rolnika, obniżka ta będzie z zasady stanowić 3% całkowitej kwoty płatności bezpośrednich. Jednakże na podstawie raportu z kontroli może zostać wydana decyzja o obniżeniu wielkości potrącenia do 1% lub zwiększeniu go do 5% całkowitej kwoty lub, w określonych przypadkach odstąpieniu od nałożenia jakichkolwiek obniżek.

W przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności procent sankcji zostanie pomnożony x 3, jednak maksymalna wysokość sankcji nie może przekroczyć 15% całkowitej kwoty dopłat bezpośrednich.

W przypadku, gdy rolnik celowo dopuścił się stwierdzonej niezgodności, obniżka będzie z zasady wynosić 20% całkowitej kwoty. Jednakże Agencja Płatnicza może na podstawie oceny przedłożonej przez właściwy organ kontroli w raporcie z czynności kontrolnych, wydać decyzję o obniżeniu procentu do wysokości nie mniejszej niż 15% lub, tam gdzie ma to zastoso­wanie, zwiększyć ten procent nawet do 100% całkowitej kwoty.

W ramach zasady wzajemnej zgodności obowiązkiem kontroli objęta będzie próba gospodarstw pochodząca ze standardowej, obowiązkowej próby wylosowanej w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli. Próba ta musi zawierać przynajmniej 1% gospodarstw rolnych ubiegających się o płatności bezpośrednie, co w przypadku Polski oznacza konieczność przeprowadzenia około 15 tysięcy kontroli rocznie. Natomiast kontrole z zakresu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt dotyczyć będą 10% gospodarstw utrzymujących bydło, 3% gospodarstw utrzymujących owce i kozy, w których trzymane zwierzęta stanowią co najmniej 5% zwierząt w danym państwie członkowskim oraz gospodarstw utrzymujących świnie. 

Kontrole

Organem odpowiedzialnym za kontrole wymogów Wzajemnej Zgodności w zakresie spełniania przez rolnika zasad dobrej kultury rolnej oraz ochrony środowiska, będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Organem odpowiedzialnym za kontrole Wzajemnej Zgodności w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt będzie Inspekcja Weterynaryjna. 

Informacja

W celu poinformowania rolników o instrumencie Wzajemnej Zgodności i wynikających z niego wymaganiach oraz kontrolach, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa roześle broszurę informacyjną. Broszura ta zostanie wysłana indywidualnie do każdego rolnika wnioskującego w bieżącym roku o płatności bezpośrednie. Ponadto informacje na temat Wzajemnej Zgodnosci można uzyskać bezpośrednio w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego.

Rolnicy, których gospodarstwa położone są na obszarach OSN (obszary szczególnie narażone na zanieczyszczenia azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych) mogą zwrócić się po szczegółowe informacje dotyczące programów działań na tych terenach do najbliższego Biura Powiatowego ARiMR lub Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Wykaz obszarów (pobierz plik) , na których należy ograniczyć odpływ azotu ze źródeł rolniczych znajduje się na stronach internetowych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (www.kzgw.gov.pl) lub na stronach Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej.

I. ŚRODOWISKO NATURALNE 

Wymóg 1 i 5

Ochrona dzikiego ptactwa i siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Dotyczy wszystkich rolników na terenie całego kraju

Ochrona gatunkowa obejmuje obszar całej Polski i dotyczy wszystkich mieszkańców, a więc także wszystkich rolników.

Lista wymagań:

W gospodarstwie przestrzegane są zakazy:

• umyślnego chwytania, okaleczania, zabijania, transportu, pozyskiwania i przetrzymywania ptaków podlegających ochronie,
• umyślnego niszczenia jaj, gniazd, lub płoszenie ptaków objętych ochroną,
• posiadania zwierząt martwych, spreparowanych,
• niszczenia siedlisk i ostoi zwierząt, roślin i grzybów objętych ochroną,
• zrywania, niszczenia, zbywania i nabywania roślin i grzybów pod ochroną,
• umyślnego zrywania, zbierania i niszczenia roślin objętych ochroną,
• wypalania łąk, pastwisk, nieużytków, rowów, pasów przydrożnych oraz trzcinowisk i szuwarów.

Wymóg 2

 

Ochrona wód gruntowych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne

 Dotyczy wszystkich gospodarstw 

W trakcie prowadzonej produkcji rolniczej, a także funkcjonowania gospodarstwa domowego używane są substancje, które stosowane w niewłaściwy sposób mogą stanowić zagrożenie dla czystości wód i zdrowia publicznego. 

 

Spośród substancji stanowiących zagrożenie dla wód gruntowych w gospodarstwie rolnym najczęściej wykorzystywane są środki ochrony roślin zawierające substancje czynne oraz produkty naftowe, takie jak oleje napędowe i opałowe, benzyna, oleje przekładniowe  i hydrauliczne, smary, płyny hamulcowe.

W celu ochrony środowiska środki ochrony roślin oraz produkty naftowe należy przechowywać w taki sposób, aby nie powodować przedostawania się ich do wód gruntowych w sposób bezpośredni lub pośredni, np. poprzez glebę.

Zalecenia dotyczące magazynowania środków ochrony roślin oraz postępowania z opróżnionymi opakowaniami wynikają z informacji zawartych w instrukcji.

Lista wymagań:

• miejsca składowania substancji niebezpiecznych dla środowiska zabezpieczone są przed bezpośrednim lub pośrednim wprowadzaniem tych substancji do wody gruntowej,
• opakowania po substancjach niebezpiecznych przechowywane są w sposób zabezpieczający przed wprowadzaniem substancji szkodliwych do wód gruntowych,
• środki ochrony roślin posiadają obowiązkowe etykiety producenta, przechowywane są w oryginalnych opakowaniach w magazynie lub innym wydzielonym miejscu, zgodnie z etykietą/instrukcją,
• oleje odpadowe przechowywane są w szczelnych pojemnikach i magazynowane w miejscach zabezpieczonych przed zanieczyszczeniami gruntu, a następnie przekazywane upoważnionemu podmiotowi.

Wymóg 3

 

Ochrona środowiska, w szczególności gleby, w przypadku stosowania osadów  ściekowych w rolnictwie 

Dotyczy gospodarstw wykorzystujących komunalne osady ściekowe

Komunalne osady ściekowe to pochodzący z oczyszczalni ścieków osad z komór  fermentacyjnych oraz innych instalacji służących do oczyszczania ścieków komunalnych oraz innych ścieków o składzie zbliżonym do składu ścieków komunalnych.

Osady mogą być przekazane rolnikowi wyłącznie przez wytwórcę tych osadów. Wytwórca osadu odpowiedzialny jest za poddanie przekazywanych komunalnych osadów ściekowych badaniom oraz za przeprowadzenie badań gleby na krótko przed zastosowaniem na niej osadu. Rolnik ma prawo żądać wyżej wymienionych dokumentów od wytwórcy osadów, w przypadku ich braku powinien odmówić przyjęcia osadów. 

Komunalne osady ściekowe można stosować:

•  w rolnictwie do uprawy wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, w tym przeznaczonych na paszę,

• do rekultywacji terenów przeznaczonych na cele rolne,

•  do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu,

• do uprawy roślin przeznaczonych na kompost oraz roślin nie przeznaczonych do spożycia i produkcji pasz.

Lista wymagań:

• rolnik posiada aktualne wyniki analizy zastosowanego komunalnego osadu ściekowego dostarczone przez wytwórcę osadu,

• rolnik posiada aktualne wyniki analizy gleby, na której był/jest stosowany komunalny osad ściekowy, wykonane bezpośrednio przed zastosowaniem osadu ściekowego (m.in. na zawartość metali ciężkich, pH, fosforu),

• rolnik posiada dokument zalecanych dawek osadów ściekowych stosowanych w gospodarstwie, wydany przez wytwórcę osadów,

• przestrzega się zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych:

-  na gruntach wykorzystywanych do upraw pod osłonami,

-  na gruntach, na których rosną rośliny sadownicze i warzywa (nie dotyczy drzew owocowych),

-  na gruntach przeznaczonych pod uprawę roślin jagodowych i warzyw, których części jadalne bezpośrednio stykają się z ziemią i są spożywane w stanie surowym w ciągu 18 miesięcy poprzedzających zbiory i w czasie zbiorów,

-  na łąkach i pastwiskach,

-  na terenach zalewowych, czasowo podtopionych i bagiennych,

-  na terenach czasowo zamarzniętych i pokrytych śniegiem,

-  na gruntach o dużej przepuszczalności (piaski luźne i słabo-gliniaste oraz piaski gliniaste lekkie), jeżeli poziom wód gruntowych znajduje się na głębokości mniejszej niż 1,5 m poniżej powierzchni gruntu,

-  na obszarach ochronnych zbiorników wód podziemnych,

-  w pasie gruntu o szerokości 50 m bezpośrednio przylegającego do brzegów jezior i cieków,

-  na terenach położonych w odległości mniejszej niż 100 m od ujęcia wody, domu mieszkalnego lub zakładu produkcji żywności,

-  na wewnętrznych terenach ochrony pośredniej stref ochronnych ujęć wody,

-  na gruntach rolnych o spadku przekraczającym 10%,

-  na obszarach parków narodowych i rezerwatów przyrody,

-  na terenach objętych pozostałymi formami ochrony przyrody np. parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, pomniki przyrody, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe,

-  podczas wegetacji roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi,

-  na glebach o pH mniejszym niż 5,6. 

Wymóg 4

 

Ochrona wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

Dotyczy rolników, których działki położone są na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia azotanami ze źródeł rolniczych (OSN)

 Obecnie na terenie kraju wyznaczonych jest 20 stref wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu, nazwanych obszarami szczególnie narażonymi (OSN). Dla każdego z tych obszarów właściwe terytorialnie Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej opracowały i wprowadziły programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. Wykaz obszarów, na których należy ograniczyć odpływ azotu ze źródeł rolniczych znajduje na stronach internetowych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (www.kzgw.gov.pl) lub na stronach Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej, jak również informacje te można uzyskać bezpośrednio w Biurach Powiatowych ARiMR oraz w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego.  

Lista wymagań:

Przechowywanie nawozów i naturalnych kiszonek:

• obornik jest przechowywany w pomieszczeniach inwentarskich o nieprzepuszczalnym podłożu lub na płycie zaopatrzonej w instalacje odprowadzające wycieki do szczelnych zbiorników na gnojówkę i wodę gnojową,

• pojemność płyty obornikowej zapewnia możliwość gromadzenia i przechowywania obornika w okresach, kiedy nie jest on wykorzystywany rolniczo (co najmniej 6 miesięcy),

• gnojowica i gnojówka są przechowywane w szczelnych zbiornikach,

• pojemność zbiorników na gnojowicę i na gnojówkę wystarcza na ich przechowywanie przez okres, kiedy nie jest ona wykorzystywana rolniczo (co najmniej 6 miesięcy),

•  kiszonki są właściwie zabezpieczone przed wyciekiem soków do gruntu,

• dawka nawozu naturalnego, zastosowana w ciągu roku, nie zawiera więcej niż 170 kg azotu (N) w czystym składniku na 1 ha użytków rolnych.

Wymagana dokumentacja:

• rolnik posiada roczny plan nawożenia dla upraw,

•  rolnik posiada bilans azotu obejmujący wszystkie źródła przychodu oraz rozchodu tego składnika,

• rolnik posiada umowy zbytu/sprzedaży nawozów naturalnych produkowanych w gospodarstwie rolnym, jeżeli wynika to ze zbyt dużej produkcji nawozów naturalnych w stosunku do powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu właściciela gospodarstwa.

Zasady stosowania nawozów :

• nawozy naturalne oraz organiczne w postaci stałej i płynnej stosowane są w okresach dozwolonych (od początku marca do końca listopada),

• nawozy naturalne w postaci stałej stosowane są pogłównie tylko na użytkach zielonych i wieloletnich uprawach polowych,

•  nawozy naturalne stosowane są w odległości co najmniej 20 m od strefy wód (tj. strefy ochronnej źródeł, ujęć wody, brzegu zbiorników oraz cieków wodnych, kąpielisk itp.),

• przestrzegany jest zakaz stosowania nawozów:

-  na glebach zalanych wodą lub przykrytych śniegiem lub zamarzniętych,

-  naturalnych w postaci płynnej oraz mineralnych azotowych na glebach bez okrywy roślinnej, położonych na stokach o nachyleniu większym niż 10%,

-  naturalnych w postaci płynnej podczas wegetacji roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi. 

 

Szczegółowe wymagania zawarte w poszczególnych programach działań mogą się różnić. Konieczne jest więc zapoznanie się z aktualnym programem działań obowiązujących na OSN, na obszarze którego położone jest gospodarstwo.

  

II. IDENTYFIKACJA I REJESTRACJA ZWIERZĄT 

 

Wymóg 6÷8a

 

Dotyczy gospodarstw posiadających zwierzęta                  

Głównym celem Wzajemnej Zgodności w zakresie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt jest kontrola spełniania wymagań nałożonych obowiązującymi przepisami.

 System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ) umożliwia:

• ustalenia miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt,

• zapewnienie bezpieczeństwa żywności zgodnie z wymogami Unii Europejskiej,

• uzyskanie pełnego dostępu do rynku produktów pochodzenia zwierzęcego innych państw członkowskich UE.

Lista wymagań:

• rolnik posiada numer identyfikacyjny producenta oraz numer siedziby stada,

•  w siedzibie stada wszystkie sztuki bydła, świń, owiec i kóz są oznakowane zgodnie z przepisami,

•  w siedzibie stada wszystkie sztuki bydła posiadają paszport,

• wpisy w księdze rejestracji bydła, świń, owiec i kóz dokonywane są bezpośrednio po zaistnieniu zdarzenia objętego obowiązkiem wpisu, nie później niż w terminie 7 dni,

• korekty wpisów w księdze rejestracji bydła, świń, owiec i kóz, umożliwiają odczyt zmienianego wpisu,

• dane zawarte w księdze rejestracji bydła, świń, owiec i kóz przechowywane są przez okres 3 lat od dnia utraty posiadania zwierzęcia,

• dokumenty przewozowe dla owiec/kóz urodzonych po dniu 9 lipca 2005 roku przechowywane są przez okres nie krótszy niż 3 lata od dnia przewozu zwierząt do miejsca przeznaczenia,

• spis owiec/kóz prowadzony jest w stadzie co najmniej raz na 12 miesięcy.

Źródło: ARiMR - Opracowano w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie podręcznika „Minimalne wymagania Wzajemnej Zgodności (cross-compliance) dla gospodarstw rolnych”.

 

---

 W celu utrzymania produkcji rolnej w niektórych regionach gdzie ma ona znaczenie ze względów społecznych, ekonomicznych lub środowiskowych państwa członkowskie mogą zachować część płatności związanych z produkcją (patrz rozp. Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 23 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określony systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001,(WE)nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.)