Dopłaty bezpośrednie z ARiMR. Fundusze, dotacje UE

W niemal w 75 tys. gospodarstw, które wytypowane zostały w systemie informatycznym ARiMR, trwają kontrole na miejscu. Mają one na celu sprawdzenie zgodności danych zadeklarowanych w złożonych przez rolników wnioskach o przyznanie płatności obszarowej za 2008 r. ze stanem faktycznym. Przepisy unijne zakładają, że minimum 5% gospodarstw, których właściciele ubiegają się o przyznanie płatności obszarowych w danym roku, musi zostać objęta kontrolami na miejscu. Dodatkowo poziom ten jest zwiększany w powiatach, w których w latach ubiegłych stwierdzono w wyniku kontroli istotne nieprawidłowości. Do tej pory, do kontroli w ramach płatności obszarowych za 2008 r. wytypowanych zostało blisko 99 tys. gospodarstw, a u około 75 tys. rolników kontrole już trwają. Cała procedura kontrolna powinna zakończyć się w październiku br.

Kontrole na miejscu w ramach płatności bezpośrednich prowadzone są dwoma metodami: inspekcji terenowej ok. 80% wszystkich kontroli oraz „foto” ok. 20%. Większość kontroli prowadzona jest przez wykonawców zewnętrznych, wyłonionych w postępowaniu przetargowym. Pracownicy ARiMR wykonują około 4% wszystkich kontroli na miejscu, sprawdzając poprawność kontroli przeprowadzonych przez wykonawców zewnętrznych oraz prowadząc dodatkowo tzw. kontrole kompleksowe obejmujące również kontrole w ramach programów rolnośrodowiskowych.

Najwięcej kontroli prowadzonych jest w województwach: mazowieckim – 13001 kontroli, małopolskim – 9247 kontroli, świętokrzyskim – 8524 kontrole i lubelskim – 6823 kontrole. Najmniej gospodarstw kontrolowanych jest w województwach: lubuskim – 1056 gospodarstw i opolskim – 1399 gospodarstw. Liczba kontroli na miejscu realizowanych w poszczególnych województwach jest wynikiem liczby złożonych wniosków w ramach płatności bezpośrednich oraz przyjętego poziomu kontroli.

Poniżej przedstawiono dane z realizacji kontroli na miejscu w ramach płatności bezpośrednich, wykonywanych przez wykonawców zewnętrznych, na dzień 21.08.2008., z podziałem na poszczególne województwa:

Na podstawie analizy danych za 2007 rok oszacowano, iż poziom nieprawidłowości przekraczających 3% powierzchni deklarowanej do powierzchni faktycznie użytkowanej przez rolnika w skali kraju wyniósł 16,97%. Najmniej nieprawidłowości o takim poziomie stwierdzono w gospodarstwach kontrolowanych w woj. opolskim – 6,77% oraz w woj. pomorskim – 11%, najwięcej zaś w woj. lubuskim – 31,21% oraz w woj. zachodniopomorskim – 28,75%.

Do najczęstszych nieprawidłowości stwierdzanych podczas kontroli na miejscu zalicza się zawyżanie powierzchni uprawnionej do dopłat. W większość przypadków sytuacja ta dotyczyła gospodarstw, w których powierzchnia deklarowana została zawyżona w niewielkim zakresie, powyżej 3% ale nie więcej niż 10% w stosunku do powierzchni faktycznie użytkowanej przez rolnika. Były to najczęściej przypadki niezamierzone przez rolników, wynikające często z pomyłek. Innym rodzajem nieprawidłowości było deklarowanie we wnioskach o przyznanie płatności obszarowych działek rolnych, na których nie prowadzona był działalność rolnicza lub działki te nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Rolnicy, u których podczas kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości muszą liczyć się z konsekwencjami polegającymi między innymi na utracie części lub całości dopłat bezpośrednich w zależności od poziomu stwierdzonych nieprawidłowości.

Źródło: ARiMR